Getij zorgt voor vaste tijdstippen bij kustoverstromingen

Overstromingen worden vaak gezien als onvoorspelbare gebeurtenissen. Nieuw onderzoek van Wageningen University & Research, Deltares en internationale kennisorganisaties laat zien dat kustoverstromingen in veel gebieden juist opvallend vaak op vaste momenten van de dag plaatsvinden. Door de invloed van het getij vallen overstromingen in sommige steden steeds rond de ochtendspits, tijdens kantooruren of juist midden in de nacht.

De kennis uit dit nieuwe onderzoek helpt om kustgebieden wereldwijd beter voor te bereiden op zeespiegelstijging. Het onderzoeksteam verdiepte zich in de timing van kustoverstromingen in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Zij analyseerden tientallen jaren aan metingen van waterstanden en brachten in kaart op welke tijdstippen overstromingen zich voordoen.

Onderzoek naar overstromingen richt zich meestal op de vraag hoe vaak en hoe ernstig een gebied overstroomt. De onderzoekers voegen daar een nieuwe dimensie aan toe: het exacte tijdstip waarop dat gebeurt. In gebieden waar het getij een grote rol speelt, blijken overstromingen zich vaak te concentreren rond vaste uren van de dag. Zo vinden overstromingen in Boston vaak plaats rond het middaguur en rond middernacht, terwijl ze aan de kust van Zuid-Californië juist vooral in de ochtend voorkomen. Dat patroon wordt bepaald door de manier waarop getijden zich langs de kust verplaatsen.

"Het getij bepaalt vaak of een zware storm daadwerkelijk tot een overstroming kan leiden. Daardoor blijken veel overstromingen veel voorspelbaarder in de tijd dan we tot nu toe dachten", aldus Joris Beemster, hoofdauteur en promovendus bij de WUR.

Volgens de onderzoekers kan het tijdstip van een overstroming grote invloed hebben op de maatschappelijke gevolgen. Een overstroming tijdens de ochtendspits kan leiden tot veel verkeershinder en economische schade, terwijl een overstroming midden in de nacht juist grotere risico's kan opleveren voor bewoners en hulpdiensten.

De Watersnoodramp van 1953 is daarvan een bekend voorbeeld: die vond plaats in de nacht en in het weekend, waardoor de ramp pas laat werd opgemerkt en de hulpverlening vertraging opliep. Door ook het tijdstip van overstromingen mee te nemen, ontstaat volgens de onderzoekers een realistischer beeld van overstromingsrisico's.