Deltares zet AI en satellietdata in voor betere waterkwaliteit en sterker natuurbeleid

Deltares speelt een sleutelrol in een nieuw Europees onderzoeksproject OASIS dat inzet op kunstmatige intelligentie (AI), satellietdata en digitale innovaties om waterkwaliteit en ecosystemen beter te monitoren en te voorspellen ten behoeve van het toekomstige water- en natuurbeheer in Europa.

Het project richt zich op verschillende rivieren, meren, overgangswateren en de kustzones van Europa. Ook Azië, Afrika en Latijns-Amerika doen mee aan het onderzoek om wereldwijde kennisuitwisseling mogelijk te maken.

Binnen het project is Deltares medetrekker van het werkpakket Integrated Solutions for management of Aquatic Ecosystems en leidt de toepassing van de watermodellen. Op deze manier volgt Deltares de ontwikkeling van open‑source AI‑algoritmen en speelt het kennisinstituut een belangrijke rol in het vertalen van deze wetenschappelijke innovaties naar operationele toepassingen voor waterbeheerders en beleidsmakers.

De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een belangrijk instrument binnen de Europese Green Deal om aquatische ecosystemen en biodiversiteit te beschermen en te herstellen. Daarvoor zijn waterkwaliteitsmetingen belangrijk. Maar de huidige waterkwaliteitsmetingen zijn beperkt in ruimte en tijd en geven daarom geen consistent beeld. Door satellietwaarnemingen en AI‑modellen te benutten kunnen we waterkwaliteit consistenter, frequenter en grensoverschrijdend in beeld brengen. Dat alles doen we in lijn met de verwachte update KRW implementatiestrategie door de werkgroep ECOSTAT (geleidt door EC-Joint Research Center). Rijkswaterstaat maakt ook deel uit van ECOSTAT.

Een belangrijk onderdeel van het project is de co‑creatie met eindgebruikers. Rijkswaterstaat Water‑Verkeer en Leefomgeving (RWS‑WVL) is actief betrokken en financierde in 2025 en 2026 een pilot waarin satellietgegevens over chlorofyl-concentraties in het IJsselmeer werden vertaald naar KRW-kaarten. Ook in OASIS blijven ze betrokken.

Deltares en verscheidene andere partners ontwikkelen en testen satellietkaarten voor mogelijke toepassing voor de kaderrichtlijn water. We maken gebruik van het Europese aardobservatie- en monitoringsprogramma Copernicus. De achterliggende gedachte is te onderzoeken of de kwaliteit van grote (Rijks)wateren beter en efficiënter kan worden gevolgd door waterkwaliteit vanuit de ruimte te monitoren en te koppelen aan de KRW beoordeling . Dit vormt dan samen met de in situ metingen en model-uitkomsten een belangrijke stap richting duurzaam beheer van meren, rivieren en kustwateren.