Zeer lage Rijnafvoer door aanhoudende droogte in stroomgebied

De Rijnafvoer bij Lobith is begin augustus uitzonderlijk laag. Op 6 augustus 2026 bedroeg de afvoer 655 kubieke meter per seconde. Voor deze tijd van het jaar is dat de laagste waarde in de meetreeks (1901-heden). Het absolute laagterecord bedraagt 620 kubieke meter per second en werd gemeten in november 1947. Hoewel dat record nog niet is bereikt, is de huidige situatie problematischer dan in het najaar van 1947: in de zomer is de watervraag veel groter dan in het najaar door de hogere verdamping en de grotere vraag naar zoetwater vanuit onder andere de natuur en landbouw.

Ook stroomopwaarts in Duitsland is de Rijnafvoer uitzonderlijk laag. Over de grens bij Keulen (afbeelding 1) en verder stroomopwaarts bij Maxau (afbeelding 2) is de afvoer op 6 augustus 2026 de laagste op deze kalenderdag in de meetreeks. De afvoerreeks bij Maxau gaat terug tot 1921 en bij Keulen zelfs tot 1816. Dit laat goed zien hoe uitzonderlijk de lage afvoer van dit jaar is. De gebruikelijke piek in de Rijnafvoer in juni als gevolg van sneeuwsmelt die ter hoogte van Maxau normaal gesproken goed zichtbaar is ontbreekt dit jaar. Door de warme omstandigheden vond de sneeuwsmelt eerder plaats en was de sneeuwvoorraad kleiner dan normaal. Op langere termijn neemt deze bijdrage verder af doordat in de Alpen steeds vaker regen valt in plaats van sneeuw. Dit ‘Alpiene’ effect vlakt verder stroomafwaarts af omdat regenrivieren zoals de Neckar, Main en Moezel het regime daar overnemen.

De lage afvoer is het gevolg van het gebrek aan neerslag waar grote delen van Europa mee te maken hebben doordat hogedrukgebieden dit voorjaar en zomer het weerbeeld domineerden. Het afgelopen half jaar viel in grote delen van het stroomgebied daardoor minder neerslag dan normaal. Met name in de maanden april en juli viel er uitzonderlijk weinig neerslag in het stroomgebied van de Rijn.