De Stouwe markeert mijlpaal: 100 gemalen en stuwen vernieuwd

Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta) heeft de renovatie van gemaal De Stouwe afgerond. Het gemaal ligt op een historische locatie op de grens van de gemeenten Ommen en Dalfsen, waar al ruim honderd jaar water wordt gekeerd en beheerd. Met de oplevering van De Stouwe bereikt het waterschap een bijzondere mijlpaal: het is nummer 100 dat is gerenoveerd binnen het programma Gemalen en Stuwen.

Het vernieuwde gemaal is voorbereid op de uitdagingen van klimaatverandering en kan zowel water aanvoeren als afvoeren. In droge perioden pompt het gemaal water vanuit de Vecht het achterliggende gebied in. Bij hevige neerslag zorgt een extra pomp ervoor dat het water juist veilig kan worden afgevoerd naar de Vecht, ook wanneer het waterpeil op de rivier hoog staat. Onder normale omstandigheden verloopt de afvoer via de nieuwe stuw.

De historische keersluis bij De Stouwe heeft geen functie meer, maar is gerestaureerd en als cultuurhistorisch element behouden gebleven. “Oud en nieuw komt hier samen”, vertelt projectleider Jannick Knol van WDODelta. “Dat geldt niet alleen voor de plek, de materialen en de technieken, maar ook voor de mensen. Ervaren vakkrachten, maar ook scholieren werkten mee.” De oude sluisdeuren werden nagemaakt door eerstejaarsstudenten van de opleiding Infra Grond-, Weg- & Waterbouw van het Deltion College. De studenten werkten zo aan een echte praktijkopdracht: het ambachtelijk namaken van de sluisdeuren volgens historische methodes. Knol: “De studenten bezochten de bouwplaats om de bestaande situatie nauwkeurig in te meten en maakten de historische deuren vervolgens na in de werkplaats, met traditionele technieken en materialen. Zo draagt jong talent actief bij aan het behoud van het watererfgoed in het Vechtdal. De betrokkenheid bij dit project was mooi om te zien.”

Bijzonder aan gemaal De Stouwe is de aanleg van de eerste vispassage in de vorm van een lift binnen het werkgebied van WDODelta. Deze bijzondere vispassage helpt vissen veilig langs het gemaal, zodat zij zich vrij kunnen verplaatsen tussen verschillende waterhoogtes. De ‘lift’ bestaat uit meerdere kamers die zich vullen met water. Daardoor kunnen vissen veilig omhoog of omlaag zwemmen. Deze technologie is bewezen effectief voor bijna alle vissoorten. De lift is uitgerust met sensoren die 24/7 gegevens verzamelen over passerende vissen en informatie over het water, zoals temperatuur, debiet en waterpeil. Deze data wordt direct verwerkt, waardoor ecologen en waterbeheerders inzicht krijgen in vismigratie en waterkwaliteit. WDODelta legt in haar werkgebied verschillende soorten vispassages aan, afhankelijk van het type watergang, welke soorten vissen er zwemmen en de beschikbare ruimte.