Verdroging terwijl miljoenen kuub water ongebruikt wegstroomt

Terwijl het Land van Cuijk steeds vaker verdroogt, stroomt jaarlijks miljoenen kubieke meters gezuiverd water ongebruikt naar de Maas. We onderzoeken samen met partners in de regio hoe we dit water zo goed mogelijk kunnen inzetten voor natuur, landbouw, bedrijven en het grondwater. Een waterzuiveringsinstallatie die zoet water levert: een primeur in Nederland.

De droge zomers van 2018, 2019, 2020, 2022 en 2025 lieten het al duidelijk zien. Ook 2026 is opnieuw een droog jaar. Beken en sloten vallen droog, natuurgebieden hebben het zwaar en boeren hebben te maken met oogstschade en mogen minder of niet beregenen. Ondertussen daalt het grondwater, omdat er minder regen valt en het water minder goed wordt aangevuld. Volgens het KNMI worden droge perioden in de toekomst langer en extremer.

Nederland is ingericht om water snel af te voeren. Dat blijft nodig bij veel regen. Maar in droge tijden moeten we water juist langer vasthouden, minder grondwater oppompen en beter gebruiken wat er al is.

Water uit de rioolwaterzuivering is zo'n bron die nu nog grotendeels onbenut blijft: ongeveer 90 procent stroomt weg naar de Maas. Dat is elk jaar net zoveel water als in ruim 3.000 olympische zwembaden past.

Met de Waterfabriek wil men nu de rioolwaterzuivering anders gaan gebruiken. Het wordt niet alleen een plek waar we afvalwater schoonmaken, maar ook een bron van bruikbaar water voor het gebied. Het werkt zo:

Om dit mogelijk te maken, zuivert men het water verder dan nu. De zuivering in Cuijk moet de komende jaren toch al worden uitgebreid vanwege Europese regels, bijvoorbeeld om medicijnresten en andere microverontreinigingen te verwijderen. De Waterfabriek sluit hierop aan.

“De Waterfabriek is geen wondermiddel tegen verdroging. Water besparen, regen vasthouden en minder grondwater oppompen blijven ook nodig. Maar de Waterfabriek zorgt wel voor extra water in droge tijden”, zegt Ferdinand Kiestra innovator bij het waterschap.