Extra maatregelen door aanhoudende droogte, opschaling naar feitelijk watertekort

Door aanhoudende droogte komt er minder water ons land binnen via regen en rivieren, terwijl de vraag naar water stijgt.  De rivierafvoeren (de hoeveelheid water die op een bepaald punt door een rivier stroomt) zijn historisch laag en de watervraag is door de warme zomer hoog. Naar verwachting houdt deze situatie de komende weken aan, en daarom worden er extra maatregelen genomen om het beschikbare water zo goed mogelijk te verdelen. De drinkwatervoorziening wordt niet geraakt, drinkwater is en blijft beschikbaar. 

Op advies van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) is besloten om op te schalen van het niveau “dreigend watertekort” (niveau 1) naar een “feitelijk watertekort” (niveau 2).

Rijkswaterstaat, waterschappen, drinkwaterbedrijven, provincies en de betrokken ministeries stemmen samen af welke maatregelen nodig zijn om het beschikbare water zo goed mogelijk te verdelen. Daarbij wordt gekeken naar wat in iedere regio nodig is. Denk aan een aangepaste inzet van de stuwen op de Rijntakken (die open of dicht kunnen om het waterpeil te reguleren), en het voorbereiden van het plaatsen van extra (nood)pompen. Om de indringing van zout water te beperken worden sluizen minder vaak geschut. Bij schutten van wordt het waterpeil in de sluis aangepast, om schepen van een lager naar hoger waterniveau te laten varen. Dit betekent dat schepen rekening moeten houden met langere wachttijden. Ook gelden er in bepaalde regio’s beperkingen om water uit de grond of beken en sloten te halen, waardoor er niet overal meer gesproeid mag worden.

Verder wordt mogelijk de stuw bij Hagestein ingezet om verzilting tegen te gaan. Door de stuw iets open te zetten, stroomt extra zoet water via de Lek naar West-Nederland. Dit helpt om zout water terug te dringen en zorgt ervoor dat er voldoende zoet water beschikbaar blijft voor onder meer drinkwater, landbouw en natuur.

De actuele situatie en een overzicht van geldende regionale maatregelen is te vinden op de Droogtemonitor van het Watermanagementcentrum Nederland. Ook op de websites van de waterschappen staat lokale informatie over de aanhoudende droogte.

Er is en blijft voldoende drinkwater beschikbaar. Als vast advies van de drinkwaterbedrijven geldt dat bewust omgaan met watergebruik altijd beter is, het hele jaar door.

De afgelopen weken hebben Rijkswaterstaat en regionale waterschappen al maatregelen getroffen om het water vast te houden en zo goed mogelijk te verdelen. Zo is in het IJsselmeer en Markermeer extra zoet water opgeslagen en zijn regionale waterpeilen verhoogd. Ook zijn er op verschillende plekken pompen en sluizen ingezet om water goed te verdelen tussen de rivieren.
  

 

Door de aanhoudende droge periode zijn de waterstanden op verschillende rivieren en kanalen lager dan gebruikelijk. Dit heeft gevolgen voor binnenvaartschepen en deze gevolgen gaan de komende tijd verder toenemen.

Om zorgvuldig met het beschikbare water om te gaan, zijn op meerdere locaties maatregelen genomen. Daardoor moeten schippers op sommige vaarwegen rekening houden met extra wachttijden.

Bij de sluizen van Terneuzen, de schakel tussen het kanaal Gent-Terneuzen en de Westerschelde, gelden nu schutbeperkingen, vanwege lage waterstanden op het kanaal. Dat wordt veroorzaakt door weinig aanvoer van water vanuit België. Ook wordt bij de zuiderkolk van sluis Eefde beperkt geschut vanwege de lage waterstand op de Geldersche IJssel.

Bij de sluis in Doesburg geldt een tijdelijke lengtebeperking voor schepen. Zo blijft een veilige doorvaart via de sluis mogelijk. Ook op de Noord-Brabantse en Midden-Limburgse kanalen en op de Maasroute kunnen wachttijden bij sluizen oplopen omdat zuiniger geschut wordt. De wachttijden kunnen daar oplopen tot zo’n 2 uur.

Door de lage rivierafvoeren neemt de verzilting toe in het westen van Nederland. Waterbeheerders nemen verschillende maatregelen om de indringing van zout water zoveel mogelijk tegen te gaan.

Op de rivieren geven we Minst Gepeilde Diepten (MGD's). Op de Waal is dat op 3 trajecten (vakken). Daarmee krijgen schippers actuele informatie over de beschikbare vaardiepte, zodat zij hun reis en belading daarop kunnen afstemmen. De minst gepeilde diepte is de kleinste diepte die bij een recente peiling is gemeten.

De afgelopen weken is beperkt neerslag gevallen in ons land en in de stroomgebieden van de rivieren de Rijn en de Maas. Ook de komende dagen wordt vrijwel geen neerslag verwacht. Op dit moment zijn zowel afvoer van de Maas en de Rijn afhankelijk van neerslag die valt.