Fries grondwater vervuild met PFAS

In Friesland staat de kwaliteit van het grondwater – een belangrijke bron voor drinkwater – onder druk. Uit onderzoek blijkt dat dit water op meerdere plekken vervuild is met PFAS en resten van bestrijdingsmiddelen. Deze stoffen zijn zorgwekkend omdat ze nauwelijks afbreken en zich kunnen ophopen in het milieu en in het menselijk lichaam.

De vervuiling heeft verschillende oorzaken. PFAS komt onder meer vrij bij industriële activiteiten en het gebruik van blusschuim, maar ook via landbouwmiddelen. Vooral bestrijdingsmiddelen blijken een belangrijke bron, omdat sommige daarvan PFAS-achtige stoffen bevatten die uiteindelijk in de bodem en het grondwater terechtkomen.  

Waterbeheerders en onderzoekers maken zich zorgen omdat juist dit grondwater wordt gebruikt voor de productie van drinkwater. Als de kwaliteit verslechtert, wordt het steeds moeilijker en duurder om het water schoon genoeg te maken. Bovendien zijn PFAS-stoffen lastig te verwijderen met bestaande zuiveringstechnieken.

Metingen laten zien dat de vervuiling niet op zichzelf staat: op meerdere plekken in Friesland worden verhoogde concentraties gevonden. Eerder onderzoek toonde ook al aan dat een aanzienlijk deel van het oppervlaktewater te maken heeft met verontreiniging door bestrijdingsmiddelen.  

Overheden en waterschappen onderzoeken daarom hoe groot het probleem precies is en waar de bronnen liggen. Tegelijk klinkt de roep om strengere regels voor het gebruik van schadelijke stoffen, zodat verdere vervuiling kan worden voorkomen.