HvA onderzoekt inzet quantumsensoren voor bescherming Noordzee

In het pilotproject Stella Maris onderzoeken de Hogeschool van Amsterdam (HvA), het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Rijkswaterstaat (RWS) hoe quantumsensoren kunnen bijdragen aan een veiligere en beter beschermde Noordzee. Een van de toepassingen: het detecteren van zogenoemde dark vessels, oftewel schepen die bewust geen gebruikmaken van het Automatic Identification System (AIS).

Quantumsensoren maken gebruik van principes uit de quantummechanica en reageren op extreem kleine verstoringen in het aardmagnetisch veld. Zo kunnen deze sensoren subtiele veranderingen in hun omgeving meten. 

De scheepvaart en kustwacht maken nu gebruik van radar en sonar; systemen die zelf signalen uitzenden en de echo meten. Quantumsensoren daarentegen zenden zelf geen signalen uit. Dat maakt quantumsensoren niet alleen gevoelig, maar ook moeilijk te detecteren, en daarom uiterst geschikt voor toepassing op zee door overheidspersoneel en defensie. 
 
Binnen de pilot Stella Maris ontwikkelt en test de HvA prototypes van deze sensoren. Tijdens een bijeenkomst van de samenwerkende partijen in december werd via een live videodemonstratie getoond hoe de sensoren momenteel al objecten kunnen waarnemen op korte afstand. Hoewel het onderzoek zich nog in een experimentele fase bevindt, tonen de eerste resultaten dat deze quantummetingen geschikt zijn om activiteit onder en boven zee te herkennen; ook bij havenmondingen.  

Volgens Marten Teitsma, lector Applied Quantum Computing aan de HvA en projectleider van Stella Maris, laat deze pilot goed zien hoe belangrijk praktijkgericht onderzoek is bij opkomende technologieën. 

“We maken quantumtechnologie geschikt voor gebruik in het veld, zodat het toepasbaar wordt voor overheid en samenleving. Dat lukt alleen als onderzoekers, beleidsmakers en praktijkexperts uit verschillende disciplines samenwerken. Hogescholen zijn daar door hun praktijkgericht onderzoek uiterst geschikt voor.” 

De pilot is onderdeel van het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI), een interdepartementaal programma onder coördinatie van IenW.